tiki
ศิลปกรรมที่สูงและแท้จริง ( อย่าลืมว่า ข้าพเจ้าใช้คำนี้ให้หมายรวมถึง วรรณกรรมที่เป็น วรรณศิลป์ด้วย ) ไม่ใช่อยู่ที่ความงาม หรือ ความไพเราะอย่างเดียว ยังจะต้องมีลักษณะที่จะน้อมจิตใจผู้อ่านดูหรือผู้ฟัง ให้บังเกิดความรู้สึกซึ้งในค่าแห่งความจริง คือ ความดีงาม ให้ฝังอยู่ในจิตใจได้ถาวรนาน
ประเทศชาติที่เจริญ ย่อมถือว่า ศิลปและวรรณคดี เป็นของสูง เป็นสิ่งเชิดหน้าชูตาของชาติ เพราะศิลปและวรรณคดี เป็นปัจจัย ยกฐานะแห่งจิตใจให้มนุษยชาติได้พ้นจากสภาพแห่งความเป็นป่าเถื่อน
ประวัติศาสตร์ ของประเทศชาติต่าง ๆ บ่งให้เห็นเป็นตัวอย่างอยู่มากชาติ ว่าความเจริญที่ถาวร เป็นคุณ เป็นศานติสุขแก่มวลมนุษยชาติ ยิ่งกว่าอำนาจรุกรานทางแสนยากร ก็คือ อำนาจแห่งธรรม และ ศิลป เพราะฉะนั้น เราจะรู้ค่าของ ศิลปที่สูง ก็ด้วยทางอารมณ์สะเทือนใจ ที่ได้รับทางศิลปกรรม
ท่านเข้าไปในวัด เห็น โบสถ์วิหารที่งดงาม (สถาปัตยกรรม) เห็นองค์พระประธาน มีความงามสง่า(ปฏิมากรรม ) เห็นภาพวิจิตรจนาวิจิตรศิลป์ ได้ฟังพระสวดเป็นทำนอง และลางทีก็มีพระสวดด้วยในพิธี (ดุริยางคศิลป และ วรรณศิลป์)ลางทีก็มีการจับระบำรำร่ายเป็นพุทธบูชานาฏศิลป์
กระทำให้เกิดอารมณ์ ความศรัทธาอันมีบ่อเกิดมาจากความสะเทือนใจทั้งนั้น ถ้าขาดสิ่งเหล่านี้ มุ่งเอาแต่เหตุผลทางปัญญาอย่างเดียว ผลจะเป็นอย่างไร นอกจากความแห้งแล้ง ขาดความสดชื่นแห่งชีวิต